نکات مهم در دستگاه اسانس گیر

شنبه 27 آذر 1400

 نکات مهم در دستگاه اسانس گیر

یکی از مهمترین روش های جداسازی تقطیر است که مکانیزم جداسازی در فرآیند بر پایه فراریت می باشد. اسانس روغنی گیاهان نیز به روش تقطیر از گیاهان جدا می شود. منظور از اسانس روغنی، محصولات معطر تولید شده به روش تقطیر است. برای اسانس گیری از اندام های مختلف گیاه مانند سرشاخه‌های گل دار، گل، برگ، دانه و دیگر قسمت های گیاه استفاده می‌شود. شرایط تقطیر همچون فشار بخار، مدت زمان اسانس گیری و درجه دما بسته به نوع گیاه متغیر است.

اسانس روغنی تهیه شده به رنگ سبز روشن یا زرد کمرنگ می باشد که میزان بازده اسانس به دست آمده با توجه به نکات و پارامتر هایی مثل نسبت اسانس روغنی تهیه شده به وزن گیاه استفاده شده و میزان درصد رطوبت موجود در اسانس بستگی دارد. اسانس گیری از گیاه با استفاده از دستگاه اسانس گیری یکی از روش های تقطیر با آب، تقطیر با بخار یا تقطیر با ترکیب آب و بخار امکان پذیر می باشد.

نکات مهم در دستگاه اسانس گیری

چه گیاهانی قابلیت اسانس گیری دارند؟

از زمان های قدیم از گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها استفاده می شد. امروزه نیز در طب سنتی استفاده از گیاهان دارویی علاوه بر کاربرد درمانی برای طعم دهندگی غذاها و نوشیدنی ها نیز استفاده می شود.

اسانس قسمت اصلی و مهم می باشد که به شکل غده هایی در برگ ها، ساقه یا ریشه گیاه و گاهی در گل های آن جمع می شود. اسانس ها به شکل روغنی هستند و چون در مجاورت هوا تبخیر می شوند به روغن های فرار معروف هستند.

اسانس هر گیاه بوی خاص همان گیاه را دارد. انواع گیاهان دارویی خاصیت فراوانی دارند و برای درمان بیماری ها از آن استفاده می شود. از جمله گیاهانی که می توان از آن اسانس تولید کرد، می توان به ریحان، رزماری، نعنا بیابانی، مریم گلی، زنجبیل، سیر، جنسینگ و ارگانو اشاره کرد.

دستگاه اسانس گیر چند درصد اسانس می گیرد؟

اسانس تولیدی به شکل روغنی می باشد که در مجاورت با هوا به سرعت تبخیر می شود. میزان اسانسی که از گیاه می توان جدا نمود در حد بسیار کمی است و شاید بتوان گفت کمتر از 10 درصد گیاه است. ولی به نسبت ارزش اسانس در مقابل عصاره و عرق گیاه، قیمتی چند برابر دارد. برای مثال از هر 4 تن گل محمدی، تنها 1 کیلوگرم اسانس تولید می شود.

روش تقطیر

در این روش اجزاء معطر گیاه که در آب حل نمی شود و معمولاً نقطه جوش بالاتری نسبت به آب دارند، جداسازی می‌شوند. روش های متفاوت جداسازی اسانس روغنی از گیاه، تحت عنوان تقطیر صورت می گیرد.

انتخاب روش مناسب جداسازی به نوع گیاه و میزان بازده اسانس بستگی دارد که همان طور که اشاره کردیم این روش‌ها روش تقطیر با آب، روش تقطیر با بخار و روش تقطیر آب و بخار( ترکیبی ) می باشند. اتفاقی که در طی عملیات تقطیر اتفاق می‌افتد این است که بخار با عبور از سلول‌های گیاهی و گاهی شکافتن دیواره سلول آن موجب تبخیر اسانس می‌شود.

روش های اسانس گیری

به دلیل اینکه اسانس روغنی غیر قابل حل در آب است، مخلوط اسانس و آب را یک مخلوط غیرقابل امتزاج می دانند. در این حالت فشار جزئی با فشار بخار برابری می‌کند. بنابراین اسانس با کمک فشار بخار آب در نقطه جوش یا بیشتر از نقطه جوش خود تبخیر می شود و همراه بخار آب وارد کندانسور می شود. بهتر است که بخورات تولید شده به سرعت وارد کندانسور شوند.

تقطیر با آب

این روش بسیار قدیمی است که گیاه به شکل مستقیم داخل آب قرار داده می شود و حرارت داده می شود. بخارات به دست آمده پس از عبور از کندانسور به مایع تبدیل شده و در ظرف مخصوص جمع آوری می شود. این روش همان روشی است که در گلاب گیری سنتی استفاده می شود.

در این روش اگر بخشی از گیاه در آب قرار نگرفته باشد و با جدار ظرف در تماس قرار گیرد بر اثر حرارت می سوزد و بوی نامطلوبی تولید می شود. همچنین بعضی از ترکیبات اسانس در تماس با آب هیدرولیز می شود که بر کیفیت اسانس تولیدی تاثیر منفی می گذارد. برای بالا بردن کیفیت محصول از روش تقطیر با بخار آب یا از روش ترکیبی استفاده می کنند.

روش تقطیر با بخار آب

در این روش، گیاه با آب در تماس مستقیم قرار نمی گیرد بلکه در ظرفی جداگانه در مجاورت بخار آب اشباع شده قرار می گیرد. به شکلی که بخار آب از منبع دیگری تولید می شود. در گیاهانی که تخریب حرارتی یا هیدرولیز شدن اجزا در آب مشکل است، اجزای معطر این گونه گیاهان با استفاده از فرایند حلالیت که منظور روش شستشو یا استخراج با حلال است، جداسازی می شوند.

امروزه جهت تهیه اسانس از گیاه از دو روش استفاده می کنند. روش اول از خود گیاه اقدام به تولید اسانس می کنند. ولی در روش دوم به خود گیاه نیاز نیست و از عرق گیاهی جهت تولید اسانس استفاده می کنند. مطمئناً اسانسی که با روش اول جداسازی می‌شود، اسانسی ماندگار با سطح پایداری بالا خواهد بود و در روش دوم اسانس معطر و خوش طعم به دست می آید، اما ماندگاری این اسانس پایین است.

تهیه اسانس با دستگاه اسانس گیری به روش اول

اسانس گیر قصه بخش کولینگ تاور، دیگ پخت و دیگ بخار تشکیل شده است که این بخش ها توسط اتصالات به هم متصل می شوند. در ابتدا گیاه مورد نظر را داخل دیگ پخت قرار می دهند و مقداری آب به آن اضافه می شود. سپس دیگ بخار را از آب پر می کنند و آن را حرارت می دهند.

تهیه اسانس با دستگاه اسانس گیری به روش اول

لوله های میانی دیگ بخار گرم می‌شوند و حرارت ناشی از لوله ها باعث بالا رفتن دمای آب داخل دیگ بخار می شود که ماحصل آن تولید بخار است. بخار تولید شده از بخش خروجی دیگ بخار به ورودی مخزن انتقال می‌یابد که در آنجا با گیاه به طور مستقیم برخورد می‌کند و اسانس و عطر موجود در گیاه را جدا می کند.

بخار حاوی اسانس از راه خروجی مخزن پخت وارد کندانسور می شود و به سرعت خنک می شود و عمل تقطیر صورت می‌گیرد. آب داخل کندانسور توسط کولینگ تاور خنک می ماند و از طریق خروجی کولینگ تاور مجدداً به کندانسور برمی گردد.

این عمل در حال تکرار می باشد تا آب داخل کندانسور همیشه خنک باشد. پس از تبدیل شدن بخار به مایع در کندانسور، این مایع حاوی اسانس به قسمت اسانسیل هدایت می‌شود و اسانس داخل مخزن شیشه‌ای منتقل می شود و عرق در ته آن باقی می‌ماند. از طریق شیرهای تخلیه اسانس و عرق تولیدی را می‌توان استخراج کرد.

اسانس گیری با دستگاه اسانس گیری به روش دوم

همانطور که قبلا اشاره کردیم، در این نوع اسانس گیری، عرقیات گیاهی به عنوان مواد اولیه شمرده می شوند. حتی می‌توانید از گلاب برای تولید اسانس گل‌محمدی استفاده کنید. بدین صورت که عرق یا گلاب را جهت اسانس گیری داخل مخزن پخت می ریزند و درب آن را محکم می‌بندند.

سپس دیگ را در معرض حرارت مستقیم قرار می دهند تا عملیات پخت آغاز شود. پس از به جوش آمدن مواد داخلی مخزن فرآیند تبخیر شکل می‌گیرد و اسانس موجود در عرق یا گلاب جداسازی می‌شود و به شکل بخار به بخش بالای مخزن منتقل می‌شود.

بخار از طریق لوله ای که به درب مخزن متصل است، خارج شده موارد کندانسور می شود. در کندانسور فرآیند تبدیل بخار به مایع در اثر سرد شدن صورت می‌گیرد. دقت کنید که کندانسور در این دستگاه، آبی است. سپس مایع تقطیر شده به قسمت اسانس گیری دستگاه هدایت می‌شود و در آنجا اسانس از مایع جدا شده و به مخزن شیشه ای نگهدارنده اسانس انتقال می یابد.

مایع مانده دوباره برای تقطیر به داخل مخزن وارد می شود و عملیات قبلی اجرا می شود و این پروسه آنقدر تکرار می شود که تمامی اسانس موجود از عرق جدا شود. در آخر تنها چیزی که در مخزن باقی می ماند، آب مقطر است و اسانس خالص جدا شده از طریق شیر تخلیه داخل ظرف مورد نظر جمع آوری می شود.

دستگاه های اسانس گیر در مدل صنعتی و خانگی عرضه می شوند. دستگاه اسانس گیر صنعتی در ابعاد بسیار بزرگ تولید می شود. بنابراین برای استفاده از این دستگاه باید به فکر استفاده از دستگاه‌های دیگر در کنار آن باشید. به دلیل ابعاد بزرگ آن، محیط های بزرگ مانند سوله های صنعتی را برای استفاده از این دستگاه در نظر بگیرید و در محیط هایی که متراژ بالایی داشته باشند از آن استفاده کنید.

از طرفی چون این دستگاه برای انجام فعالیت اسانس گیری نیاز به حرارت دارد، به مشعل های بزرگ احتیاج دارید که به وسیله آن حرارت مورد نیاز برای مکانیزم اسانس گیری را تامین کنید. به همین خاطر استفاده از این دستگاه در مکان هایی که دسترسی به مشعل آسان باشد، توصیه می‌شود.

قیمت دستگاه اسانس گیر صنعتی حدود ۴۵ میلیون تومان می باشد، که جهت سفارش و خرید دستگاه اسانس گیری می توانید با کارشناسان شرکت AG تماس داشته باشید.

مزیت‌های دستگاه اسانس گیری صنعتی

·       طراحی و ساخت دستگاه در مدل ها و ظرفیت های متفاوت

·       استفاده از استیل ضد زنگ و ضد سایش در ساخت تجهیزات داخلی دستگاه

·       طراحی شده طبق استانداردهای جهانی

·       استفاده از لوله ها و اتصالات استیل

·       دارای گارانتی و خدمات پس از فروش

·       تولید اسانس با کیفیت بالا و عطر خوش

شما در خانه نیز می توانید با خرید دستگاه اسانس گیری خانگی اقدام به جداسازی اسانس از انواع گیاهان معطر نمایید. قیمت دستگاه اسانس گیر خانگی نسبت به نوع صنعتی دستگاه مناسب تر است. همچنین قیمت دستگاه اسانس گیری کوچک که کارکرد خانگی داشته باشد، حدود 21 میلیون تومان می باشد.

فضای مورد نیاز برای دستگاه اسانس گیری چقدره؟

 فضای مورد نیاز برای استفاده از دستگاه اسانس گیری و راه اندازی خط تولید اسانس باید با ضوابط و شرایط اداره غذا و داروی کشور محل انجام عملیات اسانس گیری مطابقت داشته باشد. برای این کار به مساحتی حدود ۸۵۰ متر با ارتفاع ۱۰ متر نیاز دارید. اگر فضای مورد نیاز بسته بندی را هم اضافه کنیم، به مساحت حدود ۸۹۰ الی ۹۰۰ متر نیاز می باشد.

 کیفیت اسانس در دستگاه اسانس گیری به چه عواملی بستگی دارد؟

چگونگی شرایط آب وهوایی موثرترین عوامل به وجود آمدن ترکیبات خاص در گیاهان مختلف به شمار می آید. همانطور که اطلاع دارید گیاهانی که در مناطق گرم رشد می‌کنند، دارای مواد غنی و مفیدی هستند. در حالی که گیاهان مناطق سرد از کیفیت پایین تری برخوردار هستند. از دیگر عوامل تاثیرگذار بر کیفیت اسانس، عوامل زیر را می توان نام برد:

·       میزان نوری که گیاه دریافت می‌ کند

·        نوع و نژاد گیاه

تفاوت دستگاه تقطیر و اسانس گیری؟

با استفاده از دستگاه تقطیر عصاره گیاه را می‌گیریم. عصاره هر گیاه با گیاه دیگر متفاوت است و خاصیت و بوی آن متفاوت می باشد. عصاره نسبت به اسانس غلیظ تر است و حاوی مواد مفید مورد نیاز بدن می باشد و خاصیت درمانی دارد. اصلی ترین تفاوت عصاره و اسانس در روش استخراج آنها است. عصاره گیاه توسط دستگاه تقطیر و به روش جداسازی برحسب حلالیت انجام می‌شود. استخراج اسانس گیاهان با استفاده از روش تقطیر انجام می شود و به یکی از روش های تقطیر با بخار آب، تقطیر در خلا، تقطیر در خلا و بخار جداسازی می شود.

 جنس کندانسور دستگاه اسانس گیر چیست؟

کندانسور قسمتی از دستگاه تقطیر یا عرق گیر است که بخار گرم که شامل عصاره گیاهی می باشد را خنک می کند. کیفیت کندانسور تأثیر زیادی در بازدهی دستگاه عرق گیر دارد. کندانسور عرق گیرهای مدرن از جنس استیل تهیه می‌شود و شما به راحتی می توانید توسط دو قطعه شیلنگ آن را به آب لوله کشی وصل نمایید.

 آیا با گیاه خشک می توان اسانس گیری کرد؟

برای اسانس گیری از گیاهان خشک از روش اسانس گیری با تقطیر استفاده می شود. به این صورت که قسمت مورد نیاز گیاه را همراه مقدار مناسب آب درون ظرف تقطیر می ریزیم و در معرض حرارت قرار می دهیم تا تمام مواد فرار از قبیل: آب و اسانس در بخش سرد کننده دستگاه تقطیر جمع شود. روش دیگر اسانس گیری از گیاهان خشک، از روش تقطیر با بخار آب می باشد. در این روش، گیاه خشک برای مدتی در آب خیسانده می شود.

ظرفیت دستگاه اسانس گیر چقدر است؟

مخزن این مدل دستگاه ها در ظرفیت های صنعتی و نیمه صنعتی طراحی شده است. دستگاه‌های اسانس گیر اتوماتیک عرضه شده به بازار با ظرفیت ۲۲ لیتری و تهیه شده از جنس استیل با کاربری آسان جهت اسانس گیری از گیاه خشک مناسب است. کاربرد آن جهت استفاده در آزمایشگاه ها، مغازه ها و کارگاه ها می باشد. نمونه دیگر دستگاه نیز وجود دارد که ظرفیت آن ۱۵ لیتر می باشد. نمونه های صنعتی و بزرگ دستگاه دارای ظرفیت ۵۰۰ لیتر و بیشتر می باشد.

شعبه تهران
ﺻﺎدﻗﯿﻪ ،ﺑﻠﻮار آﯾﺖ اﻟﻠﻪ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ رو ﺑﻪ روی ﻣﺴﺠﺪ ﻧﻈﺎم ﻣﺎﻓﯽ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﺗﺮک
شعبه اصفهان
اصفهان، فلکه ارتش خیابان وحید قبل از چهارراه امام‌زاده محسن، کوچه شماره ۲۳ پلاک ۶۲۲